O projekcie

Projekt realizowany będzie w latach 2009-2012 przez cztery uczelnie wyższe oraz Stowarzyszenie „Edukacja dla Przedsiębiorczości”.

Realizacja projektu stanowi pierwszy krok na drodze dostosowania polskiego systemu kształcenia w zakresie terapii zajęciowej do obowiązujących w krajach europejskich standardów ustalonych przez Światową Federację Terapeutów Zajęciowych (WFOT) i Europejską Sieć Terapii Zajęciowej w Szkolnictwie Wyższym (ENOTHE). Obecnie w Polsce terapeuci zajęciowi kształceni są wyłącznie w szkołach policealnych, natomiast w większości krajów europejskich ich kształcenie odbywa się na poziomie studiów wyższych. Powoduje to sytuację, w której ich kwalifikacje nie są wystarczające do wykonywania zawodu. Ponadto, znacznie mniejsza liczba specjalistów w tej dziedzinie w naszym kraju świadczy usługi związane z opieką społeczną i zdrowotną, aniżeli ma to miejsce na zachodzie Europy. W związku ze starzeniem się polskiego społeczeństwa, potrzeby stosowania terapii zajęciowej nie są zaspakajane. Zgodnie z szacunkami GUS, w 2002 r. w Polsce było 5,5 mln osób z dysfunkcjami. Jak przewiduje Eurostat, w 2010 r. ok. 13% społeczeństwa (ok. 5 mln osób) będzie w wieku powyżej 65 lat, natomiast do 2020 r. odsetek ten wzrośnie do 17,4%. Konieczne staje się więc skuteczniejsze udzielanie pomocy osobom w podeszłym wieku oraz niepełnosprawnym.

 

W terapii zajęciowej dla ludzi starszych i dotkniętych różnymi dysfunkcjami wykorzystuje się ćwiczenia fizyczne, które koncentrują się między innymi na wzmacnianiu mięśni, niwelowaniu sztywności stawów, polepszaniu koordynacji ruchowej oraz ogólnej sprawności fizycznej. W zajęciach takich uczestniczą, oprócz terapeutów zajęciowych, także rehabilitanci i fizjoterapeuci. Jednakże, w krajach Europy Zachodniej terapia zajęciowa ma nieść pomoc nie tylko osobom w podeszłym wieku, z urazami lub niepełnosprawnym. Coraz częściej w zajęciach biorą udział ludzie w pełni sprawni, którzy poszukują sposobu na wyciszenie się. Ma to związek z ich szybkim tempem życia, nerwowymi sytuacjami i codziennym stresem. Terapia zajęciowa w tym przypadku przybiera formę dodatkowych zajęć relaksacyjnych. Poza ćwiczeniami fizycznymi, wykorzystuje się muzykę, taniec, a nawet literaturę i poezję. Działania te mają przyczynić się do podniesienia jakości życia oraz sprawności psychicznej i fizycznej każdego człowieka.

 

Obecnie zagadnienia terapii zajęciowej w Polsce nie są szerzej włączane do oferty edukacyjnej uczelni wyższych z uwagi na brak kadry dydaktycznej wyspecjalizowanej w tej dziedzinie. Polska nauka nie posiada dorobku w zakresie terapii zajęciowej, a słaba aktywność badawcza wśród doktorantów i młodych doktorów nie sprzyja efektywnemu kształceniu w tym zakresie. Ponadto, uczelnie nie współpracują z zagranicznymi ośrodkami nauczania terapii zajęciowej, a kadra akademicka cechuje się niewielką mobilnością (tylko jedna polska instytucja bierze udział w sieci tematycznej ENOTHE). Z perspektywy  uczelni utrudnia to min. uruchamianie nowych przedmiotów do wyboru, studiów podyplomowych, a także uniemożliwia wystąpienie do MNiSW o zgodę na uruchomienie kierunku "Terapia Zajęciowa", realizowanego w większości uczelni o pokrewnych profilach w Europie i na Świecie, a w Polsce dotychczas nieistniejącego.

Dzięki realizacji projektu, upowszechnione zostaną także informacje o kwalifikacjach zawodowych przyszłych absolwentów kierunku "Terapia zajęciowa" w miejscach ich potencjalnego zatrudnienia, tj. w instytucjach i ośrodkach rehabilitacji, oddziałach szpitalnych, dziennych oddziałach psychiatrycznych, zakładach opiekuńczo-leczniczych, pielęgnacyjno-opiekuńczych i opieki społecznej, pracowniach terapii zajęciowej, ośrodkach leczenia odwykowego, ośrodkach pomocy osobom niepełnosprawnym, domach dla osób starszych, a także w firmach wytwarzających sprzęt dla osób niepełnosprawnych.

 

 

Ten innowacyjny w skali kraju projekt zakłada realizację następujących działań:

  • szkolenie w zakresie terapii zajęciowej, prowadzone przez wybitnych ekspertów zagranicznych i pozwalające na pozyskanie europejskiego certyfikatu 'Terapeuty Zajęciowego', dla kadry dydaktycznej uczelni partnerskich, innych zainteresowanych uczelni oraz nauczycieli z instytucji prowadzących szkolenia w tym zakresie;
  • nawiązanie współpracy uczelni partnerskich z zagranicznymi ośrodkami nauczania terapii zajęciowej;
  • organizację staży i wizyt studyjnych dla kadry dydaktycznej w wiodących specjalistycznych ośrodkach nauczania terapii zajęciowej zagranicą. Działania te mają na celu zapoznanie uczestników z nowoczesnymi metodami kształcenia, a także poszerzenie wiedzy teoretycznej i praktycznej o najnowsze osiągnięcia w dziedzinie terapii zajęciowej;
  • organizację wyjazdu kadry dydaktycznej na coroczne spotkanie członków ENOTHE, co, wraz z realizacją staży, ma się przyczynić do wzrostu jej mobilności oraz intensyfikacji współpracy z zagranicznymi ośrodkami nauczania terapii zajęciowej;
  • przyznanie stypendiów dla doktorantów i młodych doktorów uczelni partnerskich planujących podjęcie zagadnień terapii zajęciowej w ich pracy naukowo-dydaktycznej;
  • popularyzację terapii zajęciowej na gruncie polskim między innymi poprzez organizację konferencji z udziałem przedstawicieli instytucji realizujących zadania w tym zakresie wraz z prezentacją nowoczesnych metod nauczania terapii zajęciowej i możliwościami zatrudniania absolwentów.

 

Pozyskana na realizację projektu w MNiSW kwota dofinansowania wyniosła blisko 4,7 mln złotych.